Wat een groep zichzelf ontneemt

Wanneer we spreken over iedereen hoort erbij, denken we vaak aan het kind dat buitengesloten wordt. Aan het kind dat extra aandacht nodig heeft of moeite heeft om een plek te vinden binnen de groep. Dat is begrijpelijk. Maar misschien kijken we daardoor nog niet ver genoeg.

Want wat gebeurt er eigenlijk met een groep wanneer ieder kind écht wordt gezien? Niet alleen omdat het kind hulp nodig heeft, maar omdat het iets unieks meebrengt. Misschien ontdekken we dan dat inclusie niet alleen een cadeau is voor één kind, maar voor iedereen.

Die ken ik niet

Aimée wandelt met oma Sofia door haar magische tuin. Tussen de bloemen groeit een klein plantje. Niet in een bloemperk, maar tussen de stenen van het pad. Ze blijft staan. “Hé…” Ze hurkt. “Die ken ik niet.” Ze kijkt nog eens. “Zal ik hem eruit halen?” Oma Sofia komt naast haar staan. “Waarom zou je dat doen?” Aimée haalt haar schouders op. “Ik dacht dat hij gewoon weg kon.”

Oma Sofia kijkt naar het plantje. Daarna laat ze haar blik langzaam over de hele tuin glijden. “Dat gebeurt vaker.” Even blijft het stil. “Ik vraag me af wat de tuin zou missen als hij er niet meer was.” Daarna loopt ze rustig verder. Aimée blijft nog even zitten. Ze kijkt opnieuw. Nu ziet ze niet zomaar een plantje. Ze ziet iets dat misschien een eigen plek heeft.

Wat een groep rijk maakt

Zo gaat het vaak ook in een groep. Sommige kinderen vallen direct op. Door hun enthousiasme, hun verhalen of hun talenten. Andere kinderen blijven meer op de achtergrond. Niet omdat zij minder meebrengen, maar omdat niemand nog lang genoeg heeft gekeken. Juist daar ontstaat de rijkdom van een gemeenschap. Een groep groeit niet alleen doordat iedereen mee mag doen. Een groep groeit wanneer zij leert ontvangen wat ieder kind bijdraagt. Een onverwachte vraag. Een andere manier van denken. Een rustige blik. Een talent dat nog niemand had ontdekt. Inclusie gaat daarom niet alleen over degene die een plek zoekt. Het gaat ook over alles wat een groep misloopt wanneer iemand ongezien blijft.

De rol van de opvoeder

Daarin speelt de opvoeder een bijzondere rol. Een opvoeder begeleidt niet alleen kinderen. Een opvoeder helpt een groep ontdekken wat zij zelf misschien nog niet ziet. Soms betekent dat een kind ruimte geven om iets te laten zien. Soms betekent het de groep uitnodigen om met andere ogen te kijken. Niet omdat ieder kind hetzelfde is. Maar juist omdat ieder kind iets meebrengt wat niemand anders kan toevoegen.

Nog één keer kijken

Aimée staat op. Ze loopt achter oma Sofia aan. Dan blijft ze opnieuw staan. “Oma?” Sofia draait zich om. “Ja?” “Hoe zou hij heten?” Sofia kijkt nog één keer naar het kleine plantje. Ze glimlacht. “Misschien,” zegt ze zacht, “begint ieder verhaal met iemand die besluit nog één keer te kijken.”